Rijgen: een belangrijke rekenstrategie op de basisschool
Een van de belangrijkste rekenstrategieën in de onderbouw is rijgen. Misschien denk je gelijk aan kralen en daar heeft het
Een kleine hoofdrekensom maken is iets dat we regelmatig doen. Met hoofdrekenen bedoel ik dat je de som in je hoofd uitrekent. Je gebruikt geen kladpapier. Dat doe je niet alleen bij het rekenen in de klas, maar ook bijvoorbeeld tijdens het boodschappen doen.
Misschien dat je een keer 20 euro in de supermarkt te besteden hebt. Er liggen al drie artikelen in je mandje. Kan die vierde er nog bij?
Of je wilt twee cadeautjes kopen en niet meer dan 15 euro uitgeven. Gaat dat lukken?

En wat denk je hiervan: Om in de finale van Linda’s Miljoenenjacht te komen, moesten twee kandidaten zo snel mogelijk een hoofdrekensom maken. De meest behendige haalde toch maar mooi enkele tonnen op!
Hoog tijd dus voor 5 tips, die je kunnen helpen tonnen te verdienen! Oké, misschien is dat een beetje overdreven. Maar die 5 tips helpen je wel. Niet alleen in de klas, maar ook daarbuiten!
Een som onder elkaar uitrekenen kan makkelijk en snel gaan. De keersom 27 x 40 = zet je onder elkaar en voilà, zo gepiept! Helaas is het uitrekenen van een som onder elkaar in je hoofd meestal geen succes. Je moet te veel stappen maken, voordat je achter het antwoord komt. Ik heb het kinderen in mijn klas zien doen en ik heb hen nog nooit het goede antwoord zien geven. Zet rekensommen dus niet onder elkaar in je hoofd.

Hoe moet ik deze som dan uitrekenen?
Je kunt de keersom 27 x 40 splitsen. Je maakt de som 20 x 40 en onthoudt het antwoord. Dan maak je de som 7 x 40. Tel de twee antwoorden bij elkaar op en hoppakee… klaar is Kees!
Ik ga direct door met mijn tweede tip bij het splitsen. Je kunt niet alleen een keersom splitsen, maar ook een deelsom, plussom en minsom.
Hoe kan ik een som splitsen?
Hoe je splitst, mag je zelf weten. Ik vind het handig om de honderdtallen van de tientallen te scheiden, de tienduizendtallen van de duizendtallen enzovoort. Je kunt de som 4800 + 3700 in de volgende twee sommen splitsen:
4000 + 3000 = …
800 + 700 = …
Je hoeft in dit geval alleen het eerste antwoord te onthouden. 7000 + … = …?
Hoe splits ik een deelsom?
Ik neem voor dit voorbeeld de deelsom 98 : 7. Je kun het volgende in je hoofd doen:
Het getal 70 is het hoogste getal in de tafel van 7. Daarom splits je het getal 98 op in 70 en wat er over blijft. Juist. 28.

Eerst maak je de hoofdrekensom 70 : 7. Dat is 10.
Dan maak je de hoofdrekensom 28 : 7. Dat is 4.
Je hebt de 10 in je hoofd bewaard en je telt daar de 4 bij op. Het antwoord op deze rekensom is…?
Vaak moet je een of twee antwoorden onthouden, voordat je bij het uiteindelijke antwoord komt. Dat ‘tussenantwoord’ moet op de een of andere manier in je hoofd geprent worden. Als je dat antwoord vergeet, maak je de som fout. Dat willen we natuurlijk niet! Dus… wat kun je doen om het ‘tussenantwoord’ goed te onthouden?
Als voorbeeld gebruik ik de plussom van net: 4800 + 3700.
De eerste som is 4000 + 3000. Het antwoord, 7000, moet je goed onthouden. Dat doe je door je fantasie te gebruiken. Visualiseer een denkwolkje boven je hoofd. Zet het getal 7000 in het wolkje. Je kunt het getal ook zonder geluid uitspreken.

Dan ga je verder met rekenen. De volgende som is 800 + 700. Het antwoord is 1500. Nu denk je terug aan het denkwolkje boven je hoofd. Welk getal stond daarin? Dat getal tel je bij de 1500 op. Ook deze som kun je in het denkwolkje zetten. Maar natuurlijk niet onder elkaar, hè! Het antwoord is..?

Bij hoofdrekenen mag je geen kladpapier gebruiken. Je kunt de ‘tussenantwoorden’ dus niet opschrijven. Maar ik heb niemand horen zeggen, dat je het antwoord niet met je vingers op de tafel mag ‘schrijven’.
Je kunt het denkwolkje, dat bij de vorige tip boven je hoofd hing, ook op tafel visualiseren. Bij de som van net was het ‘tussenantwoord’ 7000. De 7000 ‘schrijf’ je dan met je vingers in het denkwolkje op tafel.
Hoofdrekenen kun je trainen, je kunt er beter in worden. Samen met iemand oefenen maakt dus wel degelijk verschil! Thuis kun je er een spelletje van maken. Wie kan de som het snelst goed uitrekenen? Vertel elkaar hoe je de som hebt uitgerekend en of je een van de tips hebt gebruikt. Je zult op school tijdens de rekenles merken, dat je steeds sneller en beter in hoofdrekenen wordt! En wie weet, heb je het nog eens nodig om de hoofdprijs bij Miljoenenjacht te winnen.
Een rekensom visualiseren, dat doe ik zelf ook! In de lessen gebruik ik het denkwolkje om te laten zien, wat er in mijn hoofd gebeurt. Je ziet het allemaal in de rekenlessen van groep 3, groep 4, groep 5, groep 6, groep 7 en groep 8!

Wil je meer weten over hoe jouw kind leert rekenen? Lees mijn blogs voor meer praktische uitleg en tips!

Anne Schouten
Oprichter en mede-eigenaar van Les van Anne, afgestudeerd als leerkracht basisonderwijs, Intern Begeleider en Remedial Teacher.
“Wat een verschil maakt het, als een kind op zijn/haar eigen tempo leert rekenen. Eerst terug naar wat een kind al wél weet en van daaruit stappen maken. Zo blijft het leren leuk. De goede resultaten volgen dan vanzelf. Dit gun ik elk kind.”
Niet alle kinderen gaat het rekenen gemakkelijk af. Misschien heb je op school te horen gekregen, dat jouw kind moeite heeft met dit onderdeel van het rekenen. Of misschien heb je het zelf opgemerkt of heeft jouw kind zelf aangegeven het niet allemaal te begrijpen. Dan is het tijd om ermee aan de slag te gaan! En dat doe je zo!
Iets nieuws leren begint met het volgen van een instructie. Door onze instructievideo’s voor groep 2 t/m 8 krijgt jouw kind de kans om de rekeninstructie, die ook op zijn/haar basisschool is gegeven, nog eens (of meerdere keren) te volgen. Door onze bijbehorende werkbladen kan jouw kind vervolgens nog eens met de leerstof oefenen. Voor veel kinderen maakt dit alleen al een enorm verschil! En dat is niet alles!
Elk kind leert op zijn eigen tempo en heeft zijn eigen niveau. Dit kan per rekencategorie erg verschillen. Het kan best zijn, dat jouw kind heel goed kan klokkijken, maar dat het automatiseren van de tafels maar niet lukt. Of dat de tafels er allang in zitten, maar het kwartje met betrekking tot breuken nog niet gevallen is. Dit is de reden dat jullie op ons platform toegang tot alle leerjaren van de basisschool krijgen. Jouw kind krijgt hierdoor ook de kans om de rekeninstructies van een leerjaar terug of een leerjaar verder te volgen. Iets waar de meeste basisscholen niet (consistent) in kunnen voorzien. Je kind werkt dus écht op zijn eigen tempo en op krijgt op zijn eigen niveau instructie. Dat is uniek en dé manier om zelfvertrouwen voor rekenen op te bouwen en de scores te verhogen.
Ga direct aan de slag en meld je hier aan!

Benieuwd naar onze instructie- en oefenlessen? Neem hier dan een kijkje:
REKENVIDEO’S VOOR KLEUTERS
REKENVIDEO’S VOOR GROEP 3
REKENVIDEO’S VOOR GROEP 4
REKENVIDEO’S VOOR GROEP 5
REKENVIDEO’S VOOR GROEP 6
REKENVIDEO’S VOOR GROEP 7
REKENVIDEO’S VOOR GROEP 8
Veel rekenplezier!
Een van de belangrijkste rekenstrategieën in de onderbouw is rijgen. Misschien denk je gelijk aan kralen en daar heeft het
In groep 6 gaat er een hele nieuwe rekenwereld open: er komen kommagetallen om de hoek kijken. Kinderen merken ineens
Verwarring over rekenniveau 1F Over rekenniveau 1F bestaat veel verwarring. Er is een grote misvatting over welke rekenstof een leerling
Op de basisschool leren kinderen tegenwoordig vaak rekenen met een methode die kolomsgewijs rekenen heet. Daarbij tel je de honderdtallen,
Voor veel kinderen herkenbaar: rekenen staat op een vaste plek op het rooster. De bel gaat, de rekenles begint en
Dobbelstenen gebruik je misschien vooral bij spelletjes, maar wist je dat ze een belangrijk hulpmiddel zijn om kinderen te leren
No account yet?
Create an Account
Wij gebruiken cookies om uw browse-ervaring te verbeteren, siteverkeer te analyseren en gepersonaliseerde content aan te bieden. Door op Alles accepteren te klikken stemt u in met ons gebruik van niet-essentiële cookies. Lees ons cookiebeleid.
Kies welke soorten cookies u wilt toestaan: